Lífríki

Keflavíkurflugvöllur er stærsti flugvöllur á Íslandi. Ekkert verndað svæði eða friðlýstar fornminjar er að finna á flugvallasvæðinu. Þó er Miðnesheiðin með stærri varplöndum sílamáfs. Mófuglar hafa einnig sótt töluvert í flugvallasvæðið og gerðar hafa verið tilraunir til að breyta gróðurfari innan svæðið t.d. með plöntun lúpínu og dreifingu lífræns áburðar og sáningu.

Flugvallastæði hvers flugvallar er mismunandi og mismunandi hvað varðar fjölbreytileika dýralífs og gróðurfars. Mikil áhersla hefur verið á skráningu á fælingum, og hver almenn þróun í dýralífi hvers flugvallar. Fælingar á villtum dýrum hafa vissulega áhrif á dýralífið, en þær snúast um að öryggi flugfara og farþega sé tryggt, og því órjúfanlegur þáttur í starfsemi flugvalla.

Fylgst er vel með dýralífi innan flugvallasvæða. Skráningar á viltu dýrum hafa verið stundaðar árum saman, en þó eru þær misítarlegar eftir völlum. Þá er ásókn villtra dýra mjög misjöfn eftir völlum. Aðallega er um að ræða fugla en þó má sjá dæmi um að fæla hafi þurft hreindýr, tófu og kanínu af flugvallasvæði. Listi yfir tegundir sem skráðar hafa verið á flugvallasvæði, flokkaðar eftir stöðu á válista IUCN RED og verndunarstöðu innanlands má sjá hér að neðan. Vert er þó að hafa í huga að þetta eru þær dýrategundir sem fældar hafa verið af flugvallasvæði, en ekki tegundir sem hafa búsvæði þar. Mikilvægur hluti af rekstri flugvalla er að stunda aðgerðir sem leiða til minni hættu fyrir flugfarþega og minnka líkurnar á árekstri dýrs og flugvélar. Það er gert með því að stunda mismunandi fælingar og halda dýrum frá flugvallasvæðinu t.d. með búsvæðastjórnun. Á Keflavíkurflugvelli hefur refur verið eina villta landdýrið á og við flugvöllinn. Undanfarin ár hefur ref fækkað verulega á svæðinu og allt að því undantekning að til hans sjáist. Þó sást meira til refsins árið 2016 en oft áður. Langstærstur hluti fugla við flugvallasvæðið eru farfuglar, þó má segja að rjúpa hafi fasta viðveru við völlinn, þó í litlum mæli.

Í samantektinni hér að neðan er um að ræða villt dýr og fugla sem hafa sést á flugvallasvæði, flokkuð eftir stöðu á válista IUCN. Einnig er getið til um lagalega stöðu þessara tegunda hér á landi, en stofnstæð hérlendis getur verið frábrugðin stofnstæðum á heimsvísu. Einnig er gerð grein fyrir tegundum sem ekki teljast í hættu samkvæmt ICUN, en njóta verndar samkvæmt íslenskum lögum.

Tegund

Fræðiheiti

Staða á válista

Lagaleg staða innanlands

Fálki

Falco rusticolus

Tegundir í yfirvofandi hættu (VU)

Friðaður

Hrafn

Corvus corax

Tegundir í yfirvofandi hættu (VU)

Ekki friðaður

Svartbakur

Larus marinus

Tegundir í yfirvofandi hættu (VU)

Ekki friðaður

Stormmáfur

Larus canus

Tegundir í nokkurri hættu (NT)

Friðaður

Rauðbrystingur                 

Calidris cantus

Tegund í nokkurri hættu (NT)

Friðaður

Tjaldur

Haematopus ostralegus

Tegund í nokkurri hættu (NT)

Friðaður

Æðarfugl

Somateria mollissima

Tegund í nokkurri hættu (NT)

Friðaður

Álft

Cygnus cygnus

Ekki í hættu (LC)

Friðuð

Rjúpa

Lagopus muta

Ekki í hættu (LC)

Friðuð nema á tímabilinu 15.október – 22.desember

Grágæs

Anser anser

Ekki í hættu (LC)

Friðuð nema á tímabilinu 20.ág – 15.mars

Heiðargæs

Anser brachyrhynchus

Ekki í hættu (LC)

Friðuð nema á tímabilinu 20.ág – 15.mars

Heiðlóa

Pluvialis apricaria

Ekki í hættu (LC)

Friðuð

Hettumáfur

Larus ridibundus

Ekki í hættu (LC)

Friðaður nema frá 1.september til 15.mars

Kría

Sterna paradisaea                 

Ekki í hættu (LC)

Friðuð

Margæs

Branta bernicla

Ekki í hættu (LC)

Friðuð

Sílamáfur

Larus fuscus

Ekki í hættu (LC)

Ekki friðaður

Smyrill

Falco columbarius                 

Ekki í hættu (LC)

Friðaður

Spói

Numenius phaeopus

Ekki í hættu (LC)

Friðaður